Những lo lắng thường gặp về em bé

Những lo lắng thường gặp về em bé

 
 

Khi mới làm mẹ lần đầu tiên, bạn có thể gặp nhiều điều làm cho bạn phải lo lắng và căng thẳng. Đừng lo! Không nghi ngờ gì cả, những điều mà bạn đang phải đối mặt thì những người khác đã phải đối mặt trước đó. Ở đây chúng ta trao đổi một số lo lắng thường gặp nhất của bố mẹ về em bé.

Những bí quyết và lời khuyên cho giờ đi ngủ!

Bạn có còn nhớ những cú đạp đánh thức bất thình lình vào buổi đêm và rất nhiều những câu chào buổi sáng của bé? Trong những năm đầu đời em bé của bạn vẫn còn đang trong các chu kỳ ngủ động mắt nhanh (REM) và ngủ động  nhiều so với người lớn. Kiểu ngủ này không sâu và hay mơ màng. Trẻ dễ bị thức dậy khi ở giữa giai đoạn ngủ động mắt nhanh và ngủ động,  đây là lí do tại sao khi trẻ mới thiếp đi trên tay bạn lại dễ bị tỉnh dậy khi bạn đặt trẻ nằm xuống cũi. Mỗi trẻ sơ sinh lại khác nhau và vì vậy nhu cầu ngủ của chúng cũng khác nhau; trong tháng đầu tiên, bé ngủ tổng cộng khoảng 16 đến 20 giờ, khi đến 4 tháng thì trẻ ngủ tổng cộng khoảng 13 đến 17 giờ và khi 6 tháng thì trẻ ngủ tổng cộng khoảng 15 giờ. Nhưng vấn đề nan giải ở đây là làm thế nào để bạn biết được bé khóc giữa đêm và vào lúc sáng sớm là vì “Con vừa tỉnh giấc và con muốn ngủ tiếp”, “Con không buồn ngủ” hay “Con đói”? Dạ dày nhỏ của bé cho thấy cần phải cho bé ăn thường xuyên vào ban đêm. Thông thường, trẻ dưới 3 tháng tuổi sẽ ít khi ngủ nhiều hơn 3 đến 4 giờ mà không cần ăn. Trẻ khi đói sẽ cựa quậy và ọ ọe nhiều hơn, miệng há to để mút tay, chân, gặm chăn và bất cứ thứ gì khác có thể. Nếu gần đây khi em bé của bạn đã ăn no mà lại khóc, thì có thể là bé muốn bạn ở cạnh bé khi bé đang cố gắng ngủ. Hãy đặt cũi của bé trong phòng ngủ của bạn và trong tầm tay với từ giường hoặc bạn có thể đặt bé nằm trên giường cạnh bạn và sau đó khi bé ngủ say thì lại đặt bé vào cũi; bạn sẽ không chỉ dỗ được khi bé khóc mà còn nghe thấy ngay tiếng bé cựa quậy và cho bé ăn trước khi bé bắt đầu khóc để cho bạn và bé không phải thức hẳn dậy. Hãy ru bé ngủ bằng cách kể chuyện và hát ru, nựng bé hoặc tắm cùng bé. Giấc ngủ ngày không nên kéo dài quá 3 tiếng để em bé của bạn không quá tỉnh táo khi đến giờ đi ngủ buổi tối và bạn cũng nên cố gắng ngủ trong lúc bé ngủ ngày. Vừa hát ru vừa đu đưa bé để dỗ và ru bé ngủ. Mút ti giả không chỉ làm cho bé dễ chịu mà trong các nghiên cứu còn cho thấy nó có thể làm giảm nguy cơ bị hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Khi em bé của bạn lớn hơn, bé sẽ học cách ngủ giấc dài hơn và tới lúc đó, hãy nhớ rằng sau này bạn có thể thường xuyên ngủ giấc dài mà em bé của bạn không cần phải ngủ cạnh bạn.

Chớ và nôn

Trong hoặc sau khi bú sữa mẹ hoặc sữa công thức em bé của bạn có bị chớ không? Điều này có thể là do bé bú vào nhiều không khí hơn là sữa. Ban đầu không có việc gì là dễ, nhưng sau một thời gian bạn và bé cùng luyện tập thì việc cho bé bú mẹ sẽ trở nên thuần thục. Để giúp bé mút vào ít không khí hơn thì hãy đảm bảo rằng núm vú và quầng vú của bạn ở hoàn toàn trong miệng bé hoặc bình sữa được đặt nghiêng để sữa vào đầy núm vú. Sau mỗi bữa ăn, hãy vỗ vào lưng bé để cho bé ợ hơi. Khi đã thuần thục và bạn thấy em bé của mình thỉnh thoảng vẫn bị chớ, không sao, đó là do hệ tiêu hóa của bé vẫn đang phát triển và học cách để hoạt động. Mặt khác nếu bạn thấy nghiêm trọng và/hoặc bé bị chớ liên tục và bé không tăng cân, hãy tham khảo ý kiến bác sỹ nhi khoa. Nếu em bé của bạn thường xuyên khóc sau khi ăn hoặc không muốn ăn, thì có thể bé bị trào ngược dạ dày khi mà axit dạ dày trào ngược lại thực quản (ống nối miệng bé và dạ dày) và trong một số trường hợp nặng, thì còn trào ngược lại miệng bé. Tình trạng này làm cho bé đau và có thể xảy ra thường xuyên sau khi ăn. Nếu bạn nghi ngờ bé bị trào ngược dạ dày, hãy đưa bé đi khám bác sỹ nhi khoa.

Tôi nên cho em bé của mình ăn bao nhiêu bữa và mỗi bữa kéo dài bao lâu?

Giá như bầu vú có thể nhìn xuyên qua được một chút, thì những người đang học cách cho con bú sẽ không cần phải lo lắng về việc họ không cho con bú đủ sữa. Thật may là người ta không qui định bắt buộc đối với mỗi chủng tộc rằng phải cho con bú sữa mẹ hay sữa công thức. Hãy học cách nhận biết những dấu hiệu cho thấy bé đói và bé đã ăn no, kiểm tra những cái bỉm thay ra của bé sau thời gian 24 giờ để xem nước tiểu có bị nhạt màu không (thường có ít nhất là 5 cái bỉm ướt nhiều hoặc 6-8 cái bỉm ướt ít hơn) và nhu động ruột bình thường (phân thường mềm và hơi lỏng) và theo dõi sát sao tình hình phát triển và tăng cân của bé. Trong tuần đầu tiên, bé sẽ hơi sút cân một chút nhưng vào tuần thứ hai và thứ ba, một em bé bú mẹ đầy đủ sẽ tăng trung bình khoảng 112-200gr một tuần trong tháng đầu tiên, tăng ½-1kg một tháng trong 6 tháng đầu tiên và tăng 1/2kg một tháng từ tháng thứ 6 cho tới lúc 1 tuổi. Trong một vài tháng đầu tiên, những bé ăn sữa công thức có tỉ lệ tăng trưởng tương tự như những bé bú mẹ nhưng sau đó lại tăng cân nhanh hơn nhiều so với những bé bú mẹ. Một em bé ăn không đầy đủ sẽ tăng trưởng và tăng cân chậm hơn, có nước da xanh và cơ không khỏe, kém hoạt động hơn và sẽ mất nhiều thời gian hơn để phát triển về thần kinh.

Cữ ăn

Cho bé bú mẹ cứ 2-3 giờ một lần trong ngày và sau 3 tháng, thì cứ 3-4 giờ một lần trong buổi tối; cứ mỗi khi thấy bé đói. Khi trẻ lớn hơn thì bữa ăn sẽ thưa hơn (bé có thể ngủ khoảng 5 tiếng trước bữa tiếp theo) so với lúc bé vì vậy khi cho bé ăn theo nhu cầu, bạn sẽ luôn luôn cho bé ăn đúng cữ. Những trẻ ăn sữa công thức sẽ ăn ít bữa hơn vì trẻ sẽ phải mất nhiều gian để tiêu hóa sữa công thức hơn là sữa mẹ. Trẻ khi đói sẽ ọ ọe và ngọ nguậy nhiều hơn, miệng há to và mút tay. Khóc là dấu hiệu cuối cùng khi bé đói và nên tránh để đến khi bé khóc.

Thời gian cho ăn

Cho bé sơ sinh ăn có thể mất tới 45 phút vì cả bạn và bé vẫn đang học cách bú. Những trẻ bé có thể cũng ngủ thiếp đi trong lúc ăn vì vậy hãy cố gắng làm cho bé đừng ngủ bằng cách không trùm chăn kín cho bé, cù vào bàn chân bé và trò chuyện với bé. Khi cả bạn và bé đều quen rồi thì thời gian bú nên kéo dài từ 10 đến 15 phút cho mỗi bên vú. Những trẻ bú mẹ sẽ tự điều chỉnh lượng sữa mà bé bú bằng cách dừng bú, ngược lại những trẻ bú bình lại không điều chỉnh lượng sữa mà có thể bú hết bình vì chúng thích bú hơn là bị đói.

Sự lẫn lộn núm vú

Cần cho bé ngừng bú mẹ một chút hoặc có lẽ chồng bạn muốn thay đổi cách cho bé ăn nhưng bạn quá lo ngại rằng bạn sẽ làm cho bé lẫn lộn núm vú do thỉnh thoảng cho bé bú bình có phải không? Hầu hết trẻ có có thể chuyển từ bú mẹ sang bú bình và quay trở lại không mấy khó khăn, và một số trẻ có thể quen ngay từ lần đầu. Bú mẹ đòi hỏi miệng, lợi, lưỡi và môi bé phối hợp nhịp nhàng cùng với nhau, sẽ rất có lợi cho sự phát triển của những cơ này nhưng cũng đòi hỏi phải tốn sức hơn so với bú sữa từ bình đặt nghiêng có núm vú nhô ra và sữa sẽ tự chảy đều. Em bé của bạn sẽ ít có khả năng bị nhầm lẫn núm vú hơn khi mà bé đã học được cách bú mẹ đúng cách mà có thể phải mất tới 3 tuần hoặc đôi khi còn lâu hơn; đây cũng là lúc mà sữa của bạn đã được tiết ra đều đặn. Bạn cũng nên hạn chế dùng núm vú hỗ trợ cho bú trong giai đoạn sớm này trừ khi được bác sỹ khuyên dùng. Nếu bạn đang trong mấy ngày đầu cho con bú và lo ngại rằng mình sẽ không có đủ sữa cho bé, hãy gặp bác sỹ nhi khoa để trao đổi cách làm thế nào để tăng tiết sữa trước khi cho bé bú bình. Trong những lúc bạn đi vắng không thể cho bé bú, bạn có thể nhờ bố của bé, bà và những người yêu mến bé để giúp cho bé ăn. Bạn có thể thích tranh thủ ngủ một lúc trong khi người khác cho bé bú sữa của bạn. Nếu em bé của bạn bắt đầu thích bú bình hơn là bú mẹ thì có thể là do bé thấy rằng bú bình dễ hơn nhiều. Để khuyến khích bé quay lại bú mẹ, bạn có thể thử làm cho việc bé bú dễ dàng hơn bằng cách dùng tay của bạn hoặc máy hút sữa vắt ra vài giọt trước khi đưa núm vú vào miệng bé. Hãy kiên trì, có thể sẽ phải thử vài lần trước khi bé học lại cách bú thế nào cho đúng, hãy cho bé bú trước khi bé đói cồn cào, để cho da của bé tiếp xúc với da của bạn và nếu bé đang dùng ti giả, bạn có thể thử cho bé ngậm ít đi hoặc không cho bé ngậm nữa để giúp bé phân biệt được giữa mút ti giả và bú mẹ.

Hăm

Trẻ 4 đến 15 tháng tuổi đóng bỉm có thể bị mẩn đỏ, rát ở da. Đây là vấn đề thường gặp vì làn da em bé rất nhạy cảm, và nhiều chất bao gồm nước tiểu, phân, một số loại nước giặt và bỉm quấn chặt gây cọ xát lên da bé có thể gây ra kích thích da. Để ngăn ngừa bị hăm, hãy thay bỉm cho bé thường xuyên, lau nhẹ và lau khô đít bé bằng khăn mềm hoặc khăn sợi cotton ngâm trong nước ấm và khi bé lớn hơn, bạn có thể dùng giấy ướt dành cho trẻ (tốt nhất là chọn loại không chứa cồn và hương thơm nếu như em bé của bạn dễ bị nổi mẩn). Thỉnh thoảng hãy bỏ bỉm cho bé bằng cách lau khô đít bé hoặc nếu bạn đang vội, thì thổi hoặc dùng phấn rôm làm khô để ngăn ngừa vi khuẩn phát triển và gây nhiễm trùng. Bạn cũng có thể bôi kem cho bé để giúp cho da bé được sạch, không bị khô và bảo vệ da khi đóng bỉm. Nếu bạn đang dùng tã vải, bạn có thể phải chuyển sang loại bột giặt nhẹ hơn, hoặc phải giặt tã kỹ hơn để đảm bảo sạch hết bột giặt. Những biện pháp phòng ngừa sẽ giảm thiểu việc nổi ban do đóng bỉm nhưng khi có cơ hội thì những nốt ban lại phát triển và khi nổi ban, thì phải lau đít bé nhẹ nhàng bằng khăn mềm hoặc khăn cotton ngâm trong nước ấm, để cho đít bé khô, bôi kem chống hăm (đây là những loại kem có thể sử dụng mà không cần phải có đơn của bác sỹ) và không quấn bỉm chặt. Hãy tham khảo ý kiến của bác sỹ nếu trong vòng 2-3 ngày những nốt ban không hết, mà lại lan sang những chỗ khác trên người bé, phồng giộp lên, có những đốm mủ, mụn, loét, hoặc bé bị sốt.

Vàng da ở trẻ sơ sinh

Nếu da và phần lòng trắng của mắt bé trông hơi vàng trong vài ngày đầu sau khi sinh, thì bé có thể bị một tình trạng rất phổ biến gọi là vàng da. Gan của bé vẫn đang phát triển và học cách hoạt động. Một chức năng chính của gan là phá hủy các tế bào hồng cầu già để các tế bào mới có thể phát triển. Khi các tế bào hồng cầu bị phá hủy chúng sẽ giải phóng ra một chất được gọi là bilirubin. Phần lớn những trường hợp vàng da ở trẻ sơ sinh là do gan của bé vẫn còn non nớt để xử lý và loại bỏ bilirubin một cách hiệu quả, một chất tạo nên những điểm vàng. Vào cuối tuần thứ hai, gan sẽ trưởng thành và vàng da sẽ hết. Tuy nhiên nếu vẫn bị vàng da mà tình trạng trở nên xấu hơn hoặc không cải thiện, hãy tham khảo ý kiến của bác sỹ nhi khoa.

Đau bụng sơ sinh, bé ơi đừng khóc nữa!

Cơn đau bụng sơ sinh xảy ra ở những bé sơ sinh khỏe mạnh dưới 3 tháng tuổi, khóc liên tục cả ngày và/hoặc cả đêm không do nguyên nhân gì. Những em bé bị đau bụng này khóc thành cơn kéo dài hơn 3 giờ, và nhiều hơn 3 lần một tuần. Em bé trông rất mệt, nắm chặt bàn tay, có thể đỏ mặt, cong đầu gối do đau bụng và đánh hơi và sôi bụng. Những cơn khóc này có thể làm cho bạn chán nản và kiệt sức đến mức không thể bế bé, hát ru bé cũng như không thể tắm hoặc không thể làm theo các lời khuyên trong sách để vỗ về bé. Cơn đau bụng xảy ra ở 20% trẻ sơ sinh thường ở độ tuổi từ 2 đến 4 tuần tuổi và nói chung sẽ khỏi khi khoảng 3 đến 4 tháng tuổi. Những nguyên nhân của đau bụng kiểu này vẫn chưa được hiểu một cách đầy đủ mặc dù có giả thuyết cho rằng hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh vẫn đang học cách hoạt động, trẻ sơ sinh cảm thấy bị ngợp bởi những thứ mới xung quanh, là do ảnh hưởng từ mẹ hoặc do bé hít phải khói thuốc hoặc bé nhạy cảm với một thành phần thức ăn nào đó có trong sữa mẹ. Người mẹ có thể đồng thời chọn bỏ thuốc lá và/hoặc loại trừ những thực phẩm nhạy cảm có nguy cơ gây dị ứng cao ra khỏi chế độ ăn của mình, để thử xác định chính xác nguyên nhân. Những thực phẩm đặc biệt này bao gồm các loại rau họ cải (bắp cải, hoa lơ trắng và hoa lơ xanh), socola, caffeine, những đồ ăn cay và những loại đồ ăn gây dị ứng như các sản phẩm từ sữa, lúa mì, đậu nành, hành và lạc. Hãy lưu ý rằng nếu bạn không ăn các sản phẩm từ sữa, thì bạn cần phải ăn những đồ ăn giàu canxi khác hoặc dùng các sản phẩm bổ sung canxi để duy trì sức khỏe của bạn. Nếu bạn đang cho em bé ăn sữa công thức, thì hãy thử đổi sữa khác. Những lời khuyên khác như quấn chăn cho bé, giữ cho phòng của bé được yên tĩnh và tối, xoa bụng bé theo chiều kim đồng hồ giúp bé có thể dễ đi ngoài và đánh hơi và giúp bé ợ sau mỗi bữa ăn. Cơn đau bụng này không gây hại tới em bé tuy nhiên bạn vẫn có thể muốn tham khảo ý kiến của bác sỹ để chắc chắn rằng em bé của bạn khóc không phải là do vấn đề nào khác. Cơn đau bụng này sẽ tự hết, trong lúc đó hãy lạc quan và nhờ bà ngoại và bà nội, bạn thân hay người thân trông bé trong khi bạn và chồng bạn chợp mắt và lấy lại sức.

SIDS

Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) là cái chết không thể lường được và không thể giải thích được ở trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi. Trẻ sơ sinh trong khi ngủ có nguy cơ bị hội chứng đột tử cao hơn, đó là lí do tại sao hội chứng này còn được gọi là cái chết trong nôi. Để giảm nguy cơ bị hội chứng này, hãy đặt bé nằm ngửa khi ngủ ngày và trong suốt buổi đêm, và hãy hướng dẫn cả những người khác trông bé cũng làm như vậy. Khi trông bé, để an toàn thì nên cho bé của bạn nằm sấp chơi để giúp các cơ của bé chắc khỏe nhưng không được nằm sấp như vậy trong cũi hoặc trên giường. Khi em bé của bạn có thể dễ dàng tự lật, thì vẫn đặt bé nằm ngửa và cho bé tự lật về vị trí mà bé cảm thấy thoải mái. An toàn nhất là để bé ngủ trên bề mặt chắc chắn vì vậy khi bé ngủ trên ghế ô tô hoặc xe nôi hoặc trên cánh tay bạn, hãy đặt bé vào trong cũi, cũi di động hoặc nôi của bé càng sớm càng tốt. Những chỗ bé nằm phải được trải tấm lót vừa khít và giữ cho tấm trải không bị rộng thùng thình và không được để những vật như gối và đồ chơi mà có thể làm cho bé bị ngạt, đè vào bé hoặc gây nguy hiểm cho bé và phải đảm bảo rằng những chỗ xung quanh cũi của bé là an toàn. Giữ cho nhiệt độ phòng của bé ở mức mà người lớn chỉ cần mặc quần áo mỏng và mặc cho bé bộ giống như bạn mặc đi ngủ hoặc đừng đắp thêm chăn dày hơn một lớp cho bé hoặc bạn có thể mua túi ngủ cho bé để giữ ấm cho bé mà không phải trùm kín đầu cho bé, như vậy rất nguy hiểm. Ngủ cùng với bé có thể là không an toàn vì vậy thay vì ngủ cùng giường với bé, hãy ngủ cùng trong phòng và đặt cũi của bé trong tầm với tay của bạn để bạn có thể cho bé ăn lúc nửa đêm hoặc dỗ bé khi bé khóc một mình hoặc đơn giản chỉ là bạn muốn trông chừng bé khi ngủ, hãy đặt bé nằm ngửa trong cũi trước khi bạn ngủ. Không hút thuốc ở gần bé và nếu có thể, thì cho bé bú mẹ càng lâu càng tốt để giảm nguy cơ bị SIDS. Sau ba đến bốn tuần, sữa của bạn đã tiết ra đều đặn và bạn có thể cho bé ngậm ti giả khi ngủ vì nó sẽ giúp giảm nguy cơ bị SIDS. Nếu em bé của bạn không thích ngậm ti giả, thì bạn hãy thử đưa cho bé ngậm lại và nếu ti giả bị rơi thì đừng cố đặt lại vào miệng bé trong khi bé ngủ. Nguy cơ bị SIDS là rất nhỏ chỉ khoảng 1/1500 bé bị. Hãy đề phòng như đã nêu ở trên, bớt lo lắng và cố gắng chợp mắt. Hãy tham khảo ý kiến bác sỹ nhi khoa nếu bạn lo ngại hoặc muốn biết thêm thông tin.

 

Chia sẻ bài viết:Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on Google+0Email this to someoneBuffer this pageShare on LinkedIn0Digg thisShare on Reddit0